{"id":11992,"date":"2026-06-08T19:54:35","date_gmt":"2026-06-08T17:54:35","guid":{"rendered":"https:\/\/tmg.hu\/?p=11992"},"modified":"2026-06-08T19:54:37","modified_gmt":"2026-06-08T17:54:37","slug":"budowa-gleby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/a-talaj-szerkezete\/","title":{"rendered":"Struktura gleby"},"content":{"rendered":"

Ruiny czy miejsce, w kt\u00f3rym da si\u0119 \u017cy\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Struktura gleby to jedno z najcz\u0119\u015bciej poruszanych, a jednocze\u015bnie najrzadziej dok\u0142adnie rozumianych poj\u0119\u0107 w rolnictwie. Cz\u0119sto m\u00f3wimy o niej w kontek\u015bcie zag\u0119szczenia, uprawialno\u015bci lub gospodarki wodnej, ale rzadziej zadajemy podstawowe pytanie: co tak naprawd\u0119 oznacza struktura gleby i dlaczego ma tak decyduj\u0105ce znaczenie dla jej \u017cyzno\u015bci?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej, struktura gleby to nic innego jak przestrzenne u\u0142o\u017cenie cz\u0105stek gleby \u2013 piasku, mu\u0142u, gliny \u2013 oraz materii organicznej, czyli spos\u00f3b, w jaki \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 one w stabilne jednostki, tzw. agregaty. Jednak sama ta definicja to za ma\u0142o. Struktura gleby to nie tylko w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizyczne, ale tak\u017ce \u015brodowisko \u017cycia, kt\u00f3re okre\u015bla, w jaki spos\u00f3b woda, powietrze, korzenie i organizmy glebowe mog\u0105 si\u0119 porusza\u0107, \u0142\u0105czy\u0107 i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w tym \u015brodowisku.<\/p>\n\n\n\n

\"Badanie
Struktura gleby wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na przep\u0142yw wody, powietrza oraz ruch korzeni (zdj\u0119cie: shutterstock.com)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ruiny czy dom nadaj\u0105cy si\u0119 do zamieszkania?<\/h2>\n\n\n\n

Zgodnie ze star\u0105, ale wci\u0105\u017c niezwykle trafn\u0105 analogi\u0105, gleba rolnicza cz\u0119sto przypomina stert\u0119 rozbitych cegie\u0142 i gruzu: ceg\u0142y, drewno i gwo\u017adzie s\u0105 tam wszystkie, ale brakuje im uporz\u0105dkowania. Natomiast naturalna, nienaruszona gleba to wybudowany dom, a raczej dobrze funkcjonuj\u0105cy blok mieszkalny: ze \u015bcianami, korytarzami, wentylacj\u0105, mieszkaniami i mieszka\u0144cami.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli wysadzimy dom w powietrze, a nast\u0119pnie zbadamy pozosta\u0142e po nim materia\u0142y, b\u0119dziemy w stanie dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107, ile procent stanowi ceg\u0142a, beton czy py\u0142 \u2013 nie dowiemy si\u0119 jednak nic o tym, ile wcze\u015bniej by\u0142o w nim pokoi, ile os\u00f3b w nim mieszka\u0142o ani czy nadawa\u0142 si\u0119 do zamieszkania. To samo dzieje si\u0119, gdy pr\u00f3bujemy interpretowa\u0107 gleb\u0119 wy\u0142\u0105cznie z fizycznego i chemicznego punktu widzenia, pomijaj\u0105c organizmy \u017cywe. Gleba nie jest bowiem zbiorem materia\u0142\u00f3w, lecz zorganizowanym systemem, kt\u00f3ry mo\u017cna zrozumie\u0107 tylko w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kto kszta\u0142tuje struktur\u0119 gleby?<\/h2>\n\n\n\n

Struktura gleby nie powstaje \u201esama z siebie\u201d i nie jest wy\u0142\u0105cznie wynikiem proces\u00f3w mechanicznych. Jej budowa to dzie\u0142o biologiczne. Gleba to nieustannie zmieniaj\u0105ca si\u0119, \u017cywa sie\u0107, kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3lnie kszta\u0142tuj\u0105 d\u017cd\u017cownice, larwy owad\u00f3w, roztocza, skoczogonki, nicienie, jednokom\u00f3rkowce, grzyby i bakterie. Organizmy te tworz\u0105 korytarze, \u0142\u0105cz\u0105 cz\u0105steczki, wytwarzaj\u0105 organiczne substancje wi\u0105\u017c\u0105ce i nieustannie reorganizuj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 architektur\u0119 gleby.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad d\u017cd\u017cownice nie tylko spulchniaj\u0105 gleb\u0119, ale tak\u017ce tworz\u0105 stabilne agregaty dzi\u0119ki swoim odchodom. Natomiast \u015bluzowate wydzieliny bakterii (polisacharydy pozakom\u00f3rkowe) stabilizuj\u0105 drobne cz\u0105steczki na poziomie mikroskopowym. Ca\u0142kiem malutkie, licz\u0105ce zaledwie kilka setnych milimetra cz\u0105steczki materii organicznej \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z mineralnymi sk\u0142adnikami gleby. W\u0142\u00f3kna grzyb\u00f3w \u2013 zw\u0142aszcza grzyb\u00f3w mikoryzowych \u2013 \u0142\u0105cz\u0105 te mikroagregaty w fizyczn\u0105 sie\u0107, wprowadzaj\u0105c jednocze\u015bnie do systemu kleje na bazie w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n

Od chemii koloidowej po biologi\u0119<\/h2>\n\n\n\n

W naukach o glebie przez d\u0142ugi czas pr\u00f3bowano wyja\u015bnia\u0107 budow\u0119 gleby przede wszystkim w oparciu o chemi\u0119 koloid\u00f3w i fizyk\u0119. Podej\u015bcia te s\u0105 istotne: \u0142adunek powierzchniowy minera\u0142\u00f3w ilastych, rola kation\u00f3w czy stosunek wody do powietrza rzeczywi\u015bcie wp\u0142ywaj\u0105 na struktur\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jednak same w sobie nie daj\u0105 odpowiedzi na pytanie, dlaczego struktura gleby ulega zniszczeniu w wyniku uprawy, ani dlaczego ulega ona wyra\u017anej poprawie tam, gdzie ograniczamy jej naruszanie i wspieramy procesy biologiczne.<\/p>\n\n\n\n

Decyduj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 stanowi spos\u00f3b funkcjonowania systemu biologicznego. Organizmy \u017cywe nie s\u0105 biernymi ofiarami fizycznego stanu gleby, lecz aktywnymi budowniczymi jej struktury. Tam, gdzie wyst\u0119puje ci\u0105g\u0142y wzrost korzeni, pobieranie w\u0119gla i aktywno\u015b\u0107 mikrobiologiczna, gleba jest w stanie nieustannie odbudowywa\u0107 swoj\u0105 struktur\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Hierarchia agregat\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Struktura gleby nie jest jednolita. Agregaty maj\u0105 budow\u0119 hierarchiczn\u0105. Mikroagregaty powstaj\u0105 przy udziale bakterii, grzyb\u00f3w, koloid\u00f3w organicznych oraz ziarnistej materii organicznej. Z nich sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksze, makroagregaty, kt\u00f3re s\u0105 ju\u017c formowane przez d\u017cd\u017cownice, korzenie i bezkr\u0119gowce glebowe. Im bardziej stabilna jest ta hierarchia, tym lepsza jest zdolno\u015b\u0107 gleby do wch\u0142aniania wody, jej napowietrzenie i no\u015bno\u015b\u0107. Dobrze zbudowana gleba jest w stanie jednocze\u015bnie wch\u0142on\u0105\u0107 du\u017ce opady deszczu i przetrwa\u0107 okresy suszy.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie w okruchach gleby<\/h2>\n\n\n\n

Pory w glebie nie s\u0105 puste. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 to mikromieszkania, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 kolonie bakterii, grzyby, drapie\u017cniki jedno- i wielokom\u00f3rkowe, drobne stawonogi, larwy, d\u017cd\u017cownice i nicienie. Organizmy te reguluj\u0105 obieg sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i zapewniaj\u0105, \u017ce s\u0105 one dost\u0119pne dla ro\u015blin. Jednocze\u015bnie struktura kruszywa chroni w\u0119giel organiczny przed szybkim rozk\u0142adem. Je\u015bli kruszywo si\u0119 rozpadnie, \u015brodowisko to przestaje istnie\u0107. Gleba ulega zubo\u017ceniu biologicznemu, zmniejsza si\u0119 zawarto\u015b\u0107 humusu, a system coraz bardziej uzale\u017cnia si\u0119 od zewn\u0119trznych dostaw.<\/p>\n\n\n\n

Jak mo\u017cna zbada\u0107 struktur\u0119 gleby?<\/h2>\n\n\n\n

Struktury gleby nie da si\u0119 oceni\u0107 wy\u0142\u0105cznie w warunkach laboratoryjnych. Dzi\u0119ki kilku prostym badaniom terenowym, kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce przeprowadzi\u0107, mo\u017cna uzyska\u0107 obraz tego, na ile struktura kruszynowa gleby jest stabilna i w jakim stopniu jest w stanie oprze\u0107 si\u0119 niszcz\u0105cemu dzia\u0142aniu wody.<\/p>\n\n\n\n

Test na osuwanie si\u0119 \u2013 badanie stabilno\u015bci konstrukcji<\/h2>\n\n\n\n

Test na rozpadanie si\u0119 (zwany r\u00f3wnie\u017c badaniem stabilno\u015bci agregat\u00f3w) to prosta metoda oceny stanu gleby, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna przeprowadzi\u0107 nawet w terenie. W trakcie badania obserwujemy, w jakim stopniu grudka gleby zanurzona w wodzie zachowuje swoj\u0105 integralno\u015b\u0107, co wskazuje na stabilno\u015b\u0107 struktury gleby oraz jej odporno\u015b\u0107 na erozj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W celu przeprowadzenia eksperymentu nape\u0142nijmy wod\u0105 wy\u017cszy s\u0142oik. Z worka raszlowego wycinamy kawa\u0142ek o wymiarach oko\u0142o 20 \u00d7 20 centymetr\u00f3w, a nast\u0119pnie mocujemy go gumk\u0105 do s\u0142oik\u00f3w na szyjce s\u0142oika tak, aby siatka zanurza\u0142a si\u0119 w wodzie na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 oko\u0142o 5 centymetr\u00f3w. Na siatce ostro\u017cnie umie\u015b\u0107 such\u0105 grudk\u0119 gleby, kt\u00f3r\u0105 woda ca\u0142kowicie pokryje. Nast\u0119pnie obserwuj, co si\u0119 dzieje. Na pocz\u0105tku badania naturalne jest, \u017ce kilka drobnych ziarenek od\u0142amie si\u0119 i wpadnie do wody. Kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest to, czy proces ten si\u0119 zatrzyma. Je\u015bli grudka gleby pozostaje w ca\u0142o\u015bci, a woda w szklance pozostaje czysta, oznacza to, \u017ce biologia gleby dzia\u0142a prawid\u0142owo: substancje wi\u0105\u017c\u0105ce wytwarzane przez mikroorganizmy i grzyby s\u0105 w stanie utrzyma\u0107 cz\u0105steczki gleby w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"Schemat
Sk\u0142adniki zdrowej gleby (ilustracja: V\u00edg Vit\u00e1lia)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Je\u015bli natomiast proces kruszenia si\u0119 jest ci\u0105g\u0142y i trwa a\u017c do ca\u0142kowitego rozpadni\u0119cia si\u0119 grudki, a powoli osiadaj\u0105ce cz\u0105steczki gliny sprawiaj\u0105, \u017ce woda staje si\u0119 m\u0119tna i zabarwiona, wskazuje to na s\u0142ab\u0105 struktur\u0119 gleby. Taka gleba \u0142atwo ulega zag\u0119szczeniu, nie jest odporna ani na deptanie, ani na erozj\u0119, ani na ewentualne przenikanie wody deszczowej. dzia\u0142ania zag\u0119szczaj\u0105cego<\/a>. W praktyce oznacza to, \u017ce na starannie zaoranej glebie po kilku opadach deszczu powierzchnia gleby tworzy skorup\u0119 i zaczyna p\u0119ka\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Test w s\u0142oiku z okruchami gleby \u2013 badanie agregat\u00f3w odpornych na dzia\u0142anie wody<\/h2>\n\n\n\n

Test z s\u0142oikiem i grudkami gleby to szybka i przejrzysta metoda badania agregat\u00f3w stabilnych w wodzie. W tym celu nale\u017cy u\u017cy\u0107 mniejszego s\u0142oika lub szklanki, kt\u00f3r\u0105 nape\u0142niamy wod\u0105 na wysoko\u015b\u0107 2\u20133 centymetr\u00f3w. Nast\u0119pnie ostro\u017cnie wrzucamy do niego grudk\u0119 gleby o \u015brednicy oko\u0142o 1 centymetra. Przez minut\u0119 obserwujemy, co dzieje si\u0119 z grudk\u0105. Je\u015bli szybko rozpadnie si\u0119 w wodzie, oznacza to, \u017ce struktura gleby jest nieodpowiednia i nie funkcjonuje w niej sie\u0107 biologiczna, kt\u00f3ra utrzymywa\u0142aby cz\u0105steczki gleby razem.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli po minucie grudka nadal pozostaje w ca\u0142o\u015bci, to ju\u017c samo w sobie jest dobrym znakiem. W takim przypadku nale\u017cy delikatnie potrz\u0105sn\u0105\u0107 s\u0142oikiem. Je\u015bli nawet wtedy okruchy si\u0119 nie rozpadn\u0105, oznacza to, \u017ce substancje wi\u0105\u017c\u0105ce wytwarzane przez mikroorganizmy glebowe s\u0105 odporne na dzia\u0142anie wody, a struktura gleby jest stabilna.<\/p>\n\n\n\n

Te proste badania, przeprowadzone zar\u00f3wno na glebach zbitych, jak i mniej zbitych, daj\u0105 jasny obraz struktury naszej gleby. Pokazuj\u0105 one, jak decyzje dotycz\u0105ce uprawy podj\u0119te w ostatnich latach wp\u0142yn\u0119\u0142y na wewn\u0119trzn\u0105 organizacj\u0119 gleby oraz czy organizmy glebowe by\u0142y w stanie zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107 obci\u0105\u017cenie fizyczne. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce je\u015bli zrozumiemy biologiczne funkcjonowanie gleby, b\u0119dziemy w stanie naprawi\u0107 uszkodzenia pojawiaj\u0105ce si\u0119 w jej strukturze i w ci\u0105gu kilku lat stworzy\u0107 gleb\u0119 uprawn\u0105, dobrze przepuszczaln\u0105, zatrzymuj\u0105c\u0105 wod\u0119, odporny na erozj\u0119 oraz umo\u017cliwiaj\u0105cy naturalny obieg sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych w ci\u0105gu kilku lat.<\/p>\n\n\n\n

\"Test
Test na zawarto\u015b\u0107 gliny: przeprowadzony na br\u0105zowej glebie le\u015bnej typu Ramanna o stopniu spoisto\u015bci 45 wed\u0142ug skali Arany'ego. Pr\u00f3bka gleby po lewej stronie pochodzi z pola uprawianego metod\u0105 bezorkow\u0105 w gospodarstwie Ferenca Berenda w Somogy, a ta po prawej \u2013 z s\u0105siedniego pola uprawianego metod\u0105 konwencjonaln\u0105. Gleba bez struktury szybko si\u0119 rozpad\u0142a pod wp\u0142ywem wody, a wolno osiadaj\u0105ce cz\u0105stki gliny zabarwi\u0142y wod\u0119. Natomiast gleba o dobrej strukturze i aktywno\u015bci biologicznej zosta\u0142a \u0142adnie utrzymana razem przez substancje wi\u0105\u017c\u0105ce wydzielane przez mikroorganizmy.<\/em>
(zdj\u0119cie: V\u00edg Vit\u00e1lia)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co mo\u017cemy zrobi\u0107 jako rolnicy?<\/h2>\n\n\n\n

Biologiczna poprawa struktury gleby nie jest wynikiem szybkich dzia\u0142a\u0144, lecz przemy\u015blanym, zaplanowanym i stale dostosowuj\u0105cym si\u0119 procesem. Rolnictwo oparte na podej\u015bciu biologicznym oraz rolnictwo regeneracyjne<\/a> Nie oferuje gotowych recept, nie polega na nak\u0142adaniu na siebie element\u00f3w technologicznych. Pierwszym i najwa\u017cniejszym krokiem w tym procesie jest zmiana sposobu my\u015blenia. Struktura gleb naturalnych jest stabilna nie dlatego, \u017ce s\u0105 one uprawiane prawid\u0142owo lub racjonalnie, ale dlatego, \u017ce przez d\u0142ugi czas mog\u0142a w nich niezak\u0142\u00f3conie funkcjonowa\u0107 sie\u0107 organizm\u00f3w \u017cywych, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy cz\u0105steczki gleby, reorganizuje je i stale utrzymuje w dobrym stanie.<\/p>\n\n\n\n

Jako rolnicy nie to my budujemy struktur\u0119 gleby. Zadanie to wykonuj\u0105 organizmy \u017cywe i tylko one s\u0105 do tego zdolne. Nasza rola polega na tym, czy stworzymy im warunki, w kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 mog\u0142y wykona\u0107 t\u0119 prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"Korze\u0144
Zdj\u0119cie: shutterstock.com<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ograniczenie zak\u0142\u00f3ce\u0144<\/h2>\n\n\n\n

A Gleba<\/a> Uprawa gleby to fizyczna ingerencja, kt\u00f3ra powoduje zak\u0142\u00f3cenia w funkcjonowaniu systemu biologicznego. Ka\u017cda operacja uprawowa przerywa sieci grzybni, systemy kana\u0142\u00f3w i mikro\u015brodowiska, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 za stabilno\u015b\u0107 agregat\u00f3w glebowych. Podczas uprawy zmienia si\u0119 nie tylko powierzchnia gleby, ale rozpadaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jej wewn\u0119trzne struktury, humus ulega spalenie, a organizmy \u017cywe gin\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ograniczenie upraw \u2013 lub, w przypadku uprawy bezorkowej, ca\u0142kowite jej wyeliminowanie \u2013 daje glebie czas na samoorganizacj\u0119. Umo\u017cliwia to organizmom odbudowanie tych powi\u0105za\u0144, bez kt\u00f3rych nie ma trwa\u0142ej struktury, nie ma stabilno\u015bci wodnej krucho\u015bci i nie ma odpornej gleby.<\/p>\n\n\n\n

\"Test
Test s\u0142oika z przetworami do badania stabilno\u015bci agregat\u00f3w. Wp\u0142ywaj\u0105ca woda wypiera powietrze z por\u00f3w gleby, a powsta\u0142e ci\u015bnienie rozrywa grudki gleby, je\u015bli ich struktura nie jest wystarczaj\u0105co stabilna<\/em>
(zdj\u0119cie: V\u00edg Vit\u00e1lia)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"Schemat
Sk\u0142adniki gleby zbitej (rysunek: V\u00edg Vit\u00e1lia)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz fizycznego naruszania gleby, szkodliwy wp\u0142yw na jej \u017cycie, a tym samym po\u015brednio na jej struktur\u0119, ma r\u00f3wnie\u017c stosowanie nadmiernych ilo\u015bci \u015brodk\u00f3w chemicznych. Wprowadzenie systemu rolnictwa regeneruj\u0105cego gleb\u0119 pozwala stopniowo ogranicza\u0107 stosowanie nawoz\u00f3w sztucznych i \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, co nie tylko oszcz\u0119dza nasze portfele, ale tak\u017ce przywraca glebie jej naturaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 do funkcjonowania. W miar\u0119 wzmacniania si\u0119 \u017cycia glebowego sk\u0142adniki od\u017cywcze staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pne drog\u0105 biologiczn\u0105: mikroorganizmy, grzyby i relacje mi\u0119dzy korzeniami a mikroorganizmami reguluj\u0105 przep\u0142yw sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Oznacza to bardziej zr\u00f3wnowa\u017cone zaopatrzenie, mniejsze straty, mniejsze wyp\u0142ukiwanie i mniejszy stres dla ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n

Wykorzystanie ro\u015blin okrywowych<\/h2>\n\n\n\n

Obecno\u015b\u0107 \u017cywych korzeni w glebie umo\u017cliwia sta\u0142\u0105 komunikacj\u0119 z organizmami glebowymi. Zwi\u0105zki w\u0119glowe zawarte w wydzielinach korzeniowych stanowi\u0105 podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o energii dla mikroorganizm\u00f3w, a jednocze\u015bnie, dzia\u0142aj\u0105c jak spoiwo, bezpo\u015brednio przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tworzenia agregat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

A ro\u015bliny okrywowe<\/a> Ich korzenie wnikaj\u0105 w gleb\u0119 na r\u00f3\u017cnych g\u0142\u0119boko\u015bciach i w r\u00f3\u017cnych kierunkach, udost\u0119pniaj\u0105c i zasiedlaj\u0105c dotychczas nieaktywn\u0105 przestrze\u0144 glebow\u0105. Biomasa ro\u015blin okrywowych nad powierzchni\u0105, podobnie jak ich korzenie, stanowi wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o materii organicznej dla organizm\u00f3w rozk\u0142adaj\u0105cych. Ponadto okrycie chroni powierzchni\u0119 gleby przed si\u0142\u0105 deszczu i promieniowania s\u0142onecznego oraz przed erozj\u0105, co r\u00f3wnie\u017c sprzyja niezak\u0142\u00f3conej regeneracji struktury gleby.<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0119kszanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Im bardziej zr\u00f3\u017cnicowane \u017cycie toczy si\u0119 w glebie, tym bardziej stabilna jest jej struktura. R\u00f3\u017cne gatunki ro\u015blin charakteryzuj\u0105 si\u0119 odmienn\u0105 budow\u0105 systemu korzeniowego, wydzielaj\u0105 r\u00f3\u017cne substancje korzeniowe i tworz\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane wsp\u00f3lnoty mikroorganizm\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce system jest odporny na ekstremalne warunki.<\/p>\n\n\n\n

Monokultura oznacza jednolito\u015b\u0107 nie tylko na powierzchni, ale tak\u017ce w glebie. Wraz ze spadkiem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej struktura gleby staje si\u0119 bardziej wra\u017cliwa. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zapewnia natomiast stabilno\u015b\u0107 funkcjonaln\u0105: je\u015bli jeden element zanika, inne s\u0105 w stanie przej\u0105\u0107 jego rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u015alady naszych decyzji pod powierzchni\u0105 ziemi<\/h2>\n\n\n\n

Kiedy wrzucamy odrobin\u0119 gleby, kt\u00f3r\u0105 nam powierzono, do s\u0142oika wype\u0142nionego wod\u0105, jej struktura opowiada nam pewn\u0105 histori\u0119. Histori\u0119 o tym, jak wiele \u017cycia, powi\u0105za\u0144 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania toczy si\u0119 pod powierzchni\u0105. Chocia\u017c te dzia\u0142ania, funkcje i relacje s\u0105 cz\u0119sto niewidoczne, to maj\u0105 tym wi\u0119ksze znaczenie. My, kt\u00f3rzy pracujemy z ziemi\u0105, ka\u017cd\u0105 nasz\u0105 decyzj\u0105 wpisujemy si\u0119 w t\u0119 histori\u0119: poprzez upraw\u0119, wyb\u00f3r ro\u015blin, mieszanie gleby lub wr\u0119cz jej pozostawienie w spokoju.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cemy zdecydowa\u0107 si\u0119 na zajmowanie si\u0119 ruin\u0105 i nieustanne pr\u00f3by jej naprawiania. Mo\u017cemy te\u017c zdecydowa\u0107 si\u0119 na piel\u0119gnowanie \u015brodowiska, kt\u00f3re jest w stanie samo si\u0119 utrzyma\u0107, dostosowa\u0107 i odnowi\u0107, je\u015bli b\u0119dziemy z nim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. R\u00f3\u017cnica ta jest mierzalna nie tylko w ilo\u015bci plon\u00f3w i odporno\u015bci gleby, ale tak\u017ce w tym, jak\u0105 ziemi\u0119 uprawn\u0105 po sobie pozostawimy \u2013 i jak\u0105 histori\u0119 o nas opowie \u017cycie tocz\u0105ce si\u0119 pod powierzchni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

AUTOR: V\u00cdG VIT\u00c1LIA \u2022 EKOLOG GLEBY, ODPOWIEDZIALNA ZA PROGRAMY EDUKACYJNE STOWARZYSZENIA ROLNIK\u00d3W ODNOWIAJ\u0104CYCH GLEB\u0118, ZA\u0141O\u017bYCIELKA TERRAVITKA<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ruiny czy miejsce, w kt\u00f3rym da si\u0119 \u017cy\u0107?
\nA talaj szerkezete az egyik leggyakrabban emlegetett, m\u00e9gis legkev\u00e9sb\u00e9 pontosan \u00e9rtett fogalom a mez\u0151gazdas\u00e1gban.<\/p>","protected":false},"author":478,"featured_media":11993,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[45],"class_list":["post-11992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-talaj","tag-cikk"],"yoast_head":"\nA talaj szerkezete - Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tmg.hu\/pl\/budowa-gleby\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A talaj szerkezete - Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Romhalmaz vagy \u00e9lhet\u0151 \u00e9lett\u00e9r? A talaj szerkezete az egyik leggyakrabban emlegetett, m\u00e9gis legkev\u00e9sb\u00e9 pontosan \u00e9rtett fogalom a mez\u0151gazdas\u00e1gban.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tmg.hu\/pl\/budowa-gleby\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/tmg.egyesulet\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-08T17:54:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-08T17:54:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Budai Andr\u00e1s\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Budai Andr\u00e1s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Budai Andr\u00e1s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/75072d516d004d34ffc25e61e150a095\"},\"headline\":\"A talaj szerkezete\",\"datePublished\":\"2026-06-08T17:54:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-08T17:54:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/\"},\"wordCount\":2905,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg\",\"keywords\":[\"Cikk\"],\"articleSection\":[\"Talaj\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/\",\"name\":\"A talaj szerkezete - Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-08T17:54:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-08T17:54:37+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg\",\"width\":750,\"height\":500},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/a-talaj-szerkezete\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A talaj szerkezete\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/\",\"name\":\"TMG - Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\",\"description\":\"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#organization\",\"name\":\"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/tmg_og_logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/tmg_og_logo.png\",\"width\":1200,\"height\":630,\"caption\":\"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/tmg.egyesulet\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/tmg.hu\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@tmg_egyesulet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tmg.hu\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/75072d516d004d34ffc25e61e150a095\",\"name\":\"Budai Andr\u00e1s\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/tmg.hu\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Struktura gleby \u2013 Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w na rzecz Odnowy Gleby","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/budowa-gleby\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"A talaj szerkezete - Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete","og_description":"Romhalmaz vagy \u00e9lhet\u0151 \u00e9lett\u00e9r? A talaj szerkezete az egyik leggyakrabban emlegetett, m\u00e9gis legkev\u00e9sb\u00e9 pontosan \u00e9rtett fogalom a mez\u0151gazdas\u00e1gban.","og_url":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/budowa-gleby\/","og_site_name":"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/tmg.egyesulet\/","article_published_time":"2026-06-08T17:54:35+00:00","article_modified_time":"2026-06-08T17:54:37+00:00","og_image":[{"width":750,"height":500,"url":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Budai Andr\u00e1s","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Budai Andr\u00e1s","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/"},"author":{"name":"Budai Andr\u00e1s","@id":"https:\/\/tmg.hu\/#\/schema\/person\/75072d516d004d34ffc25e61e150a095"},"headline":"A talaj szerkezete","datePublished":"2026-06-08T17:54:35+00:00","dateModified":"2026-06-08T17:54:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/"},"wordCount":2905,"publisher":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg","keywords":["Cikk"],"articleSection":["Talaj"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/","url":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/","name":"Struktura gleby \u2013 Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w na rzecz Odnowy Gleby","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg","datePublished":"2026-06-08T17:54:35+00:00","dateModified":"2026-06-08T17:54:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#primaryimage","url":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg","contentUrl":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/nyito-shutterstock_2445501817.jpg","width":750,"height":500},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tmg.hu\/a-talaj-szerkezete\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/tmg.hu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A talaj szerkezete"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tmg.hu\/#website","url":"https:\/\/tmg.hu\/","name":"TMG - Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w Odnawiaj\u0105cych Gleb\u0119","description":"Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w Odbudowy Gleby","publisher":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tmg.hu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/tmg.hu\/#organization","name":"Stowarzyszenie Rolnik\u00f3w Odbudowy Gleby","url":"https:\/\/tmg.hu\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/tmg.hu\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/tmg_og_logo.png","contentUrl":"https:\/\/tmg.hu\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/tmg_og_logo.png","width":1200,"height":630,"caption":"Talajmeg\u00faj\u00edt\u00f3 Gazd\u00e1k Egyes\u00fclete"},"image":{"@id":"https:\/\/tmg.hu\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/tmg.egyesulet\/","https:\/\/www.instagram.com\/tmg.hu\/","https:\/\/www.youtube.com\/@tmg_egyesulet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tmg.hu\/#\/schema\/person\/75072d516d004d34ffc25e61e150a095","name":"Andr\u00e1s Budai","sameAs":["http:\/\/tmg.hu"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/478"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11994,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11992\/revisions\/11994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tmg.hu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}